GOEDE VRIJDAG
PAROCHIE SINT-AMANDUS GAVERE
14 APRIL 2006
Het priesterkoor blijft onversierd! Het tabernakel in het Hoogkoor leeg!
STILLE INTREDE VAN DE PRIESTER EN MISDIENAARS
Lektor
Op dit uur van de dag staat de tijd even stil. Wij volgen de weg die Jezus is
gegaan. Zijn leven, Zijn lijden en sterven willen wij hier gedenken.
Vandaag, Goede Vrijdag, is Hij alleen aan het
kruis. Zijn moeder en enkele vrouwen staan onder het kruis.
Vanavond blijven ook wij bij Jezus waken.
Vanavond blijven ook wij onder het kruis staan.
Stil en verdrietig om het lijden, maar ook vol verwachting uitkijkend naar het
licht van Pasen.
Laat ons in de tekenen van Zijn kruis hoop en vertrouwen vinden om in Jezus’
levensspoor verder te gaan.
In gebed verenigd willen wij deze dienst
beginnen:
in de Naam van Vader, de Zoon en de Heilige Geest. Amen.
De priester gaat vooraan neerliggen, de misdienaars knielen naast de
neerliggende priester.
Vervolgens gaat men naar het midden van de kerk waar de dienst aanvang
neemt.
Priester
Broeders en zusters,
het is goed dat wij hier samen zijn om hulde te brengen aan Iemand die
ons zo nabij is geweest: Jezus van Nazareth. Hij werd gemarteld, bespot en
onschuldig ter dood gebracht. Verraden door Judas, in de steek gelaten door
Petrus en zijn leerlingen stierf Hij, verlaten als een boosdoener, aan het
kruis.
Met de dood voor ogen is ook Jezus angstig en droevig geweest. Maar toch is
Hij trouw gebleven aan God en aan de mensen.
Door Zijn kruisweg is Jezus de weg gegaan van de donkere wanhoop naar het
licht van het leven.
Het kruis dat eens een schandpaal was, wordt nu een teken van overwinning en
zegepraal.
Laten wij dan ook in Zijn voetspoor gaan; laat ons de kruisweg veranderen in
een weg van liefde.
OPENINGSGEBED
God,
op het kruis werd Uw Zoon gepijnigd en gekwetst
omdat Hij zonder ophouden Uw woord wilde spreken.
Laat ons nu rond dit kruis stilstaan
en zie neer op het lijden van deze wereld,
op het kruis dat mensen moeten dragen
en dat mensen elkaar op de schouders leggen.
Kom ons tegemoet met Uw barmhartigheid
en leer ons opzien naar Hem
die om ons heil werd geslagen.
In Hem hebt Gij getoond hoever Uw liefde gaat.
Hij was bereid te lijden
opdat wij zouden leven. Amen.
EERSTE LEZING JESAJA 52, 13-15;53, 1-12
Lezing uit de profeet Jesaja.
“Word wakker, word wakker” zegt de Heer. “Mijn dienaar zal slagen. Hij zal oprijzen
en opstaan”.
Velen waren verbijsterd, zo mishandeld was Hij, zo geschonden, nauwelijks nog een
mens te noemen.
Wie van ons geloofde wat hij hoorde?
Zie mijn dienaar, als een jonge plant schoot Hij recht omhoog, als een wortel
die in dorre grond ontkiemt.
Zijn uiterlijk zonder schoonheid, het bekijken niet waard.
Onooglijk en onaantrekkelijk, door iedereen veracht en door mensen gemeden,
een man van smarten die weet wat lijden is, een mens die zijn gezicht voor ons
verbergt, verguisd en niet van tel.
En toch! Hij heeft onze kwalen gedragen, al ons leed op zich genomen.
Maar wij zagen Hem als een uitgestotene. Om onze misstappen werd Hij gebroken,
door onze opstandigheid vernederd. Hij werd gestraft, ons bracht het vrede,
door zijn striemen is er genezing voor ons. Wij liepen als schapen verloren,
en ieder van ons is eigen wegen gegaan. Maar de Heer heeft onze schuld
op zich genomen. Hij werd mishandeld, maar deed niets terug.
Hij opende Zijn mond niet, zoals een Lam dat naar de slachting wordt geleid,
zoals een schaap dat stom is voor zijn scheerders.
Door een gewelddadig vonnis werd Hij gevangen genomen, veroordeeld en daarna
weggeleid.
Niemand die zich om Hem bekommerd. Hij werd uit het land van de levenden
weggerukt, met de dood gestraft vanwege de opstandigheid van mijn volk.
Men gaf Hem een graf bij misdadigers, een laatste rustplaats bij de goddelozen,
hoewel Hij geen onrecht heeft misdaan en in Zijn mond geen bedrog is geweest.
TUSSENZANG 360 CHRISTUS HEEFT VOOR ONS GELEDEN
Christus heeft voor ons geleden
als een beeld van ons bestaan,
dat wij zover zouden gaan,
in Zijn voetstappen te treden.
Die wanneer Hij werd geslagen,
zelfs Zijn mond niet open deed,
die niet dreigde als Hij leed
maar het zwijgend heeft verdragen.
LIJDENSVERHAAL VOLGENS JOHANNES
Priester Lezing uit het heilig evangelie volgens Johannes
Lektor 1 Ze brachten Jezus naar de hogepriester, en alle hogepriesters en oudsten en schriftgeleerden kwamen bij elkaar. Petrus was Hem op een afstand gevolgd tot op de binnenplaats van het paleis van de hogepriester, en hij zat zich daar tussen de knechten bij het vuur te warmen.
Lektor 2 De hogepriesters en heel het Sanhedrin zochten getuigenissen tegen Jezus om Hem ter dood te kunnen brengen, maar ze vonden niets. Want velen legden wel een valse verklaring tegen Hem af, maar hun getuigenissen waren niet afdoende. Ook stonden er enkelen tegen Hem op met de valse verklaring: “We hebben Hem horen zeggen: Ik zal deze door mensenhanden gemaakte tempel afbreken en in drie dagen een andere opbouwen, die niet door mensenhanden is gemaakt.” Maar zelfs dit getuigenis was niet afdoende.
Priester De hogepriester trad naar voren en stelde Jezus de vraag: “U antwoordt niets? Wat brengen ze wel tegen U in?” Maar Hij bleef zwijgen en antwoordde niets. Weer stelde de hogepriester Hem een vraag en zei tegen Hem: “Bent u de Messias, de Zoon van de Gezegende?” Jezus zei: “Ja, dat ben Ik, en u zult de Mensenzoon zien, gezeten aan de rechterhand van de Macht en komend op de wolken van de hemel.” De hogepriester scheurde zijn kleren en zei: “Waarvoor hebben we nog getuigen nodig? U hebt de godslastering gehoord. Wat vindt u?” Allen oordeelden dat Hij de doodstraf verdiend had.
Lektor 1 Sommigen begonnen Hem te bespuwen, deden Hem een blinddoek voor, sloegen Hem dan en zeiden: “Profeteer nu eens!” De knechten gaven Hem een afranseling.
Lektor 2 Terwijl Petrus beneden op de binnenplaats was, kwam daar een slavin van de hogepriester aan. Toen ze Petrus zag, die zich zat te warmen, keek ze hem aan en zei: “Jij was ook bij die Jezus van Nazaret”. Maar hij ontkende dat: “Ik weet niet, ik begrijp niet waar je het over hebt”. En hij ging naar buiten naar de voorhof. En er kraaide een haan.
Priester Toen de slavin hem daar zag, begon ze opnieuw en zei tegen de omstanders: “Dat is één van hen.” Hij ontkende opnieuw. Na een tijdje zeiden de omstanders op hun beurt tegen Petrus: “Jij hoort inderdaad bij Hem, want je bent ook een Galileeër”. Hij begon te vloeken en te zweren: “Ik ken die man niet over wie jullie het hebben”. Meteen kraaide voor de tweede keer de haan. En Petrus herinnerde zich wat Jezus hem gezegd had: “Voordat de haan twee keer kraait, zul je Me drie keer verloochenen”. Hij barstte in tranen uit.
Lektor 1 Toen de hogepriesters met de oudsten, de schriftgeleerden en heel het Sanhedrin meteen ‘s morgens vroeg een besluit genomen hadden, boeiden ze Jezus, voerden Hem weg en leverden Hem over aan Pilatus.
Lektor 2 Pilatus stelde Hem de vraag: “Bent U de koning van de Joden?” Hij gaf hem ten antwoord: “U zegt het zelf”. De hogepriesters brachten vele beschuldigingen tegen Hem in. Pilatus stelde Hem nogmaals een vraag: “Antwoordt U niet? Kijk waar ze U allemaal van beschuldigen”. Jezus antwoordde niets meer, tot verbazing van Pilatus.
Priester Bij een feest liet hij gewoonlijk één gevangene vrij, degene om wie ze vroegen. Een zeker Barabbas zat toen gevangen, samen met de oproerlingen die bij het oproer een moord hadden gepleegd. De menigte kwam de trappen op en begon te vragen dat hij voor hen zou doen wat hij altijd deed. “Wat wilt u dan dat ik doe met Hem die u de koning van de Joden noemt?” Zij schreeuwden terug: “Kruisig Hem”.
Lektor 1 Pilatus zei tegen hen: “Wat voor kwaad heeft Hij dan eigenlijk gedaan?” Maar zij schreeuwden nog harder: “Kruisig Hem!” Omdat Pilatus het volk tevreden wilde stellen, liet hij Barabbas vrij en Jezus liet hij geselen en leverde hij over om gekruisigd te worden.
Lektor 2 De soldaten namen Hem mee in het paleis. Ze deden Hem een purperen mantel om, vlochten een krans van doornen en zetten Hem die op. Ze begonnen Hem de groet te brengen: “Gegroet, koning van de Joden!” Ze sloegen Hem met een rietstok op het hoofd, spuwden Hem in het gezicht, en knielden voor Hem neer om Hem te huldigen. Toen ze zo de spot met Hem gedreven hadden namen ze Hem de purperen mantel af en deden Hem zijn eigen kleren weer aan.
Priester Toen brachten ze Hem naar buiten, om Hem te kruisigen. Ze dwongen een voorbijganger, Simon van Cyrene, die van zijn akker kwam, om zijn kruis te dragen. Ze brachten Hem naar de plaats Golgota, wat vertaald wordt met Schedelveld. Ze gaven Hem wijn met mirre, maar Hij nam die niet aan. Ze kruisigden Hem en ze dobbelden om zijn kleren om te zien wie wat zou krijgen.
Lektor 1 Het was het derde uur, toen ze Hem kruisigden. Het opschrift met de reden van zijn veroordeling luidde: De koning van de Joden. Samen met Hem kruisigden ze twee bandieten, één rechts en één links van Hem.
Lektor 2 De voorbijgangers lasterden Hem en zeiden hoofdschuddend: “Ha, jij die de tempel afbreekt en in drie dagen opbouwt, red jezelf en kom van het kruis af”. In dezelfde trant dreven ook de hogepriesters, samen met de schriftgeleerden onder elkaar de spot met Hem: “Anderen heeft Hij gered, zichzelf kan Hij niet redden. De Messias, de koning van Israël; laat Hij nu van het kruis afkomen, zodat we zien en geloven”. Ook degenen die samen met Hem gekruisigd waren maakten beledigende opmerkingen tegen Hem.
Priester
Toen het zesde uur was aangebroken viel er duisternis over het hele land, tot
aan het negende uur.
Op het negende uur riep Jezus met luide stem: “Eloi,
Eloi, lama sabahtani!”
Dat betekent: “Mijn God, mijn God, waarom hebt U
Mij in de steek gelaten?” Sommige omstanders die het gehoord hadden, zeiden:
“Hoor, Hij roept Elia”. Een van hen rende weg,
doopte een spons in wijn, stak die op een rietstok en wilde Hem te drinken
geven. “Laten we eens kijken of Elia Hem eraf komt
halen”, zei hij. Maar Jezus gaf, na het slaken van een luide kreet, de geest.
Stiltemoment
Lektor 1 Het voorhangsel van de tempel scheurde van boven tot beneden in tweeën. Toen de honderdman, die tegenover Hem stond, zag dat Hij op deze manier de geest gaf, zei hij “Inderdaad, die man was de Zoon van God”.
Lektor 2 Na enige tijd legden ze het lichaam in een graftombe, in stilte, woordeloos. Men wikkelde Hem in doeken en rolde een steen voor de ingang van het graf.
BEDEN TOT GOD
Priester
Zeven woorden spreekt Jezus bij Zijn lijden en sterven. Met zeven woorden is
alles gezegd, is alles rond.
De afscheidswoorden van Jezus bevatten een boodschap voor ieder van ons.
Laten wij nu die zeven laatste woorden in herinnering brengen en overwegen.
Bij elk onderdeel wordt een kaars aangestoken
Lektor 1 Wij willen nu stilstaan bij de laatste woorden van Jezus aan
het kruis, bij de betekenis van Zijn lijden en dood, van Zijn hele leven voor
ons. In deze woorden horen wij de zorg van Jezus voor zijn medemensen. Er is
geen God als hij niet met de mensen begaan is. Juist daarin bracht Jezus
duidelijkheid. Hij leefde een leven met de mensen, in blijdschap en verdriet,
maar in helende overgave tot de dood toe.
Laten we ons nu ontvankelijk maken voor Gods barmhartigheid.
Priester Mijn God, mijn God, waarom hebt Gij mij in de steek gelaten
Lektor 2 Mijn God, waarom verlaat Gij mij? Waarom hoort Gij mijn
smeken niet? Mensen staan alleen in hun bittere nood. Troosteloos is soms de
eenzaamheid, verscheurd het hart door ruzie, door scheiding,
verward door zoveel plotse en
onbegrijpbare dingen.
Maar Jezus heeft één huis waar Hij zich thuis weet, ook al
hoort Hij doorheen zijn angst en pijn zijn Vader niet en ziet Hij Hem niet
klaarstaan met open handen. Maar Hij roept Hem, troosteloos, en klampt zich
aan Hem vast.
Samen Heer, maak onze last licht
maar als het lijden zwaar op ons weegt,
ontvang ons dan in uw barmhartigheid.
Priester Vader, vergeef het hun, want ze weten niet wat ze doen.
Lektor 1 Jezus bidt. Hij bidt niet voor zichzelf. Hij bidt voor zijn medemens in nood, in verwarring, in wanhoop. Ondanks zijn eigen pijn opent Hij zijn hart voor anderen. Hij vraagt vergeving. Hij vraagt dat God zijn hart zou openen voor hen.
Samen Heer, maak onze last licht,
maar als wij door het lijden niet tot vergeving komen
vergeef ons dan in Uw barmhartigheid.
Priester Ik beloof je, vandaag nog zal je bij mij zijn in het paradijs
Lektor 2 Met het sterke geloof van Jezus in een leven na de dood omarmt Hij nu ook de zondaar die zijn fouten beseft. Hij schenkt hem niet alleen vergeving, maar geeft hem hoop in wat komen gaat. De dood is pijnlijk en wreed maar toch is het slechts een tussenstap. God blijft immers God, ook na de dood, na een misstap. Altijd blijft er een nieuwe horizon.
Samen Heer, maak onze last licht,
opdat wij blijven geloven in de toekomst,
en anderen toekomst kunnen schenken.
Ontvang ons in Uw levende barmhartigheid.
Priester Vader, in Uw handen beveel ik mijn geest
Lektor 1 Geen paniek, maar het leven rustig en vol overgave uit
handen geven, het vertrouwvol in Gods handen
leggen.
Dat doet Jezus want God is niet ver, maar nabij. Als mensen zich gekwetst
voelen, eenzaam zijn, als het leven zwaar wordt dan kunnen ze vertrouwen op
God.
Samen Heer, maak onze last licht,
maar als wij ten einde raad zijn,
of als de dood ons voor de ogen staat,
geef ons dan vertrouwen in Uw barmhartigheid.
Priester Ik heb dorst
Lektor 2 Jezus kent een langzame dood. Eerst beschimpt en bespot, dan
tot bloedens toe geslagen en verwond. Uitputting wacht Hem op het kruis. Zijn
lichaam schreeuwt om water.
Miljoenen mensen op deze aarde schreeuwen ook om gehoord te worden. Sommigen
wonen vlakbij, anderen veraf. Onrecht snijdt hen af van een menswaardig leven
en van een menswaardig sterven.
Samen Heer, maak onze last licht,
maar schenk op deze wereld
vrede, vreugde en geluk aan alle mensen zonder onderscheid.
Schenk Uw schepping Uw barmhartigheid.
Priester Vrouw, daar is nu je zoon..... daar is je moeder
Lektor 1 Als mensen elkaar nabij zijn wordt elk verdriet draaglijker,
elk lijden wat milder. Zelfs zonder iets te zeggen kunnen mensen
elkaar tot grote troost zijn.
Zo maakt Hij hen, zijn moeder en zijn beste vriend, duidelijk wat hen rest en
wat ze altijd al hadden: elkaar.
In de liefde tussen mensen blijft God aanwezig. Hij is geen God van bezit,
maar van mensen die proberen van elkaar te houden.
Samen Heer, maak onze last licht,
maar als wij alleen komen te staan
steun ons dan door de mensen in onze nabijheid
en omarm ons met Uw barmhartigheid.
Priester Het is volbracht
Lektor 2 Alles is volbracht, dertig jaren verborgen leven, drie jaren openbaar leven, drie dagen lijden, drie uren doodstrijd, drieëndertig jaren tussen de mensen. Het cijfer drie zegt dat de cirkel rond is, alles is voltooid. Tevreden lijkt Jezus met zijn leven dat voorbij is. Ook als mensen zeggen “Ik ben tevreden met mijn leven tot nu toe. Ik zou hetzelfde doen.” Het is goed als mensen beseffen dat hun leven, ook al liep alles niet altijd naar wens, toch de moeite waard is geweest.
Samen Heer, maak onze last licht,
maar verleen ons tevredenheid met het leven
doe ons beseffen dat het leven ons geschonken werd
en dat wij mochten werken onder Uw barmhartigheid.
KRUISHULDE
Priester
Dit houten kruis, met nagels doorboord
is teken van lijden en pijn.
Een houten kruis met bloemen getooid
is teken van hoop en bevrijding.
Dit kruis eren is de nagels uittrekken en met bloemen tooien
zodat het getuigenis wordt van hoop en toekomst.
Ik nodig jullie nu uit om Jezus persoonlijk hulde te brengen. Wij leggen onze
bloemen bij het kruis om Jezus te danken voor wat Hij voor ons deed, om te
tonen dat wij, net als Hij willen leven voor anderen, maar ook om kracht te
vragen om ons eigen lijden te dragen.
(Eerst zingt de priester: “Dit is het Kruis waaraan de Redder van de wereld heeft gehangen...” (+ bewieroking)
Dit is het Kruis waaraan de Redder
van de wereld heeft gehangen.
Samen Dit is het Kruis waaraan de Redder
van de wereld heeft gehangen.
LIEDEREN KOOR KRUISHULDE
ONZE VADER
Lektor Als wij de nagels van alles wat pijn doet
uit het kruis en het leven hebben weggenomen,
dan willen wij hier getuigen
dat de dood niet het laatste woord heeft
maar dat Zijn verrijzen zin geeft aan ons leven.
Daarom bidden wij rechtstaand in verbonden
Zijn gebed: het Onze Vader.
Onze Vader (Gebeden!!!)
COMMUNIE
COMMUNIELIEDEREN
377 Aan Uw stam O Kruis
371 O hoofd vol bloed en wonden
SLOTGEBED
Vader, God,
samen hebben wij herdacht
wat er met Jezus gebeurde op die laatste dag.
Hij hield van U.
Zijn liefde was enorm groot,
ook voor de mensen.
Help ons om van deze wereld
een plaats met echte liefde en vrede te maken.
Geef ons zachte handen, lieve ogen, scherpe oren,
sterke schouders, stille voeten
en vooral een warm hart
om altijd opnieuw te bouwen
aan het goede zoals Jezus deed voor ons. Amen.
ZEGEN EN ZENDING
Priester
Broeders en zusters,
we zijn met de Heer meegegaan
een kruisweg door liefde gedragen.
Straks vieren we Pasen.
Pasen is het teken dat strelen langer duurt dan slaan,
dat delen langer standhoudt dan onderdrukking,
dat leven het haalt op de dood,
dat
liefde wint van de haat.
Laten we in alle stilte van hier heengaan...(Geen zegen!)