BEZINNING BIJ DE VIJFDE ZONDAG IN DE VEERTIGDAGENTIJD
Jezus en de overspelige vrouw
Het evangelieverhaal van vandaag kreeg als titel: Jezus en de overspelige vrouw. Vreemd: want waren Jezus en de vrouw dan alleen? Er staat in het evangelie: "zij brachten haar bij Hem". Zij stond daar met een hele troep mannen om haar heen. Zij was niet alleen bij het overspel betrokken? Een vrouw kan veel zelfstandig doen, stelen, liegen, bedriegen, maar overspel, daar moet men met twee voor zijn. Er is hier iemand afwezig. Beseffen die mannen dat niet? De vrouw wil men doden en de man mag vrijuit gaan.
De wet van Mozes schreef voor dat en man en vrouw, die bij het overspel betrokken waren, samen buiten de poort van de stad gestenigd moesten worden. Dat was rechtvaardig, beiden zijn schuldig, maar hier gaat het om iets heel anders. Mannen stellen zich hooghartig op tegen een vrouw, een machteloze. Jezus stelt zich naast de vrouw. Jezus doorziet direct het huichelachtig gedrag van de mannen. In hun zelfzekerheid dringen zij bij Jezus aan op zijn oordeel en als zij blijven aandringen, zegt Jezus: stenig haar dan; maar... wie van jullie zonder schuld is, werpe ' de eerste steen.
Jezus begint in het zand te schrijven Het is de enigste keer dat Jezus iets schrijft, en dan nog in het zand. Wij kunnen ons afvragen: wat zou Jezus daar geschreven hebben? Misschien: waar is de man? Misschien maakte Hij alleen maar een paar tekeningen, alsof Hij wilde zeggen: Ik blijf er buiten, Ik trek me van al die praat niets aan. Laat je eigen geweten maar werken. Wie zonder schuld is: die woorden troffen hen diep, zij beseffen dat zij onbewust ook een oordeel over hun eigen daden aan het afdwingen waren. Zij trokken af, `de oudsten het eerst' zegt het evangelie begrijpelijk. Jezus schrijft verder in het zand, tot Hij en de vrouw alleen achter blijven. Om de wet te redden zegt Hij: zondig niet meer. Om de vrouw te redden zegt Hij: Ik veroordeel u niet, ook voor jou is er nog toekomst, ga maar heen.
Welke les kunnen wij trekken uit dit evangelieverhaal? Wij leven ook nu nog vaak met een dubbele moraal, vooral op zedelijk gebied. Tot op de dag van vandaag worden mannen nog steeds minder kritisch beoordeeld dan de vrouwen. Een vrouw moet correct zijn, maar mannen, die mogen zich wat veroorloven. Een vrouw doet een misstap en ze blijft heel haar leven getekend, voor de man is het maar een avontuurtje geweest. Wij staan daar niet bij stil, maar is dit ook geen schenden van mensenrechten? Zijn er dan nog altijd twee maten en twee gewichten, voor jongens en meisjes, voor mannen en vrouwen?
En tenslotte: het is goed in het eigen hart te kijken, vooraleer men stenen wil oprapen om anderen te bekogelen. Het is goed in het eigen hart te kijken voordat je iemand anders gaat beoordelen. Stenen zijn er altijd te vinden om iemand te treffen, maar het is jammer dat ze gewoonlijk de zwaksten raken. Gebruik ze liever als bouwstenen voor een rechtvaardige samenleving. Ja, het is goed, eerst in het eigen hart te kijken.
Veertig dagen, is dat een lange tijd of een korte?
Het ligt er aan.
Veertig dagen lang in ellende zitten,
of met knagende honger rondlopen,
is een eindeloze tijd.
Probeer het maar eens.
En toch zijn er miljoenen mensen
aan wie dit overkomt.
Geen veertig dagen, maar een leven lang.
Mensen die slechts ellende kennen
honger, koude, ziekte, gevangenschap,
foltering, slafelijk werk, uitbuiting, miskenning.
Maar veertig dagen om aan al deze miserie een einde te stellen,
is een veel te korte tijd.
Zelfs vele jaren zullen daarvoor niet volstaan.
We zullen nog lang moeten werken,
opdat alle mensen zouden hebben wat hun toekomt.
Toch kunnen veertig dagen voldoende tijd zijn
om een begin te maken met de verandering.
Het is genoeg tijd om tot onszelf te komen,
om ons weer bewust te worden
dat wij christenen zijn,
om Jezus in ons leven binnen te laten,
om terug de liefde te ontdekken
en onze verbondenheid met alle mensen,
om te begrijpen dat wij met ons leven
meer kunnen doen dan we deden tot op heden.